Торайғыров университеті археологтары ресейлік антропологтармен бірлесіп, Шідерті кентінің маңында, Екібастұз ауданында орналасқан Жартас қорымына пәнаралық зерттеу жүргізді. Ғылыми жұмыстың нәтижелері Stratum Plus молдавиялық журналында жарияланды.

Зерттеу барысында ғалымдар Жартас қорымында жерленген адамның бұдан шамамен 3500 жыл бұрын, кейінгі қола дәуірінде өмір сүрген, жасы 45–55 шамасындағы әйел болғанын анықтады.

Антропологиялық талдау деректеріне сәйкес, әйел еуропеоидтық долихокрандық краниологиялық типке жатқызылған, ал посткраниалдық қаңқа құрылысы бойынша қола дәуіріндегі халықтың далалық морфотипіне тән белгілер анықталған. Мұндай ерекшеліктер Еуразия даласының батыс бөлігін мекендеген популяцияларға тән.

Зерттеушілердің айтуынша, Жартастан табылған әйел Қазақстандағы қола дәуірінің соңғы кезеңіне жататын өзге ескерткіштердің өкілдерімен ұқсастық көрсетеді. Ерекше қызығушылық туғызатын жайт — оның бас сүйегі негізінде жасалған сырт келбетінің графикалық реконструкциясы. Заманауи антропологиялық әдістердің арқасында бүгінде Сарғары–Алексеев мәдениетіне жататын, Қазақтың ұсақ шоқылы өлкесінің солтүстік-шығыс бөлігін мекендеген халықтың болжамды келбетін көруге мүмкіндік туды.

Радиокөміртектік және изотоптық талдаулардың нәтижелері, сондай-ақ Еуразияның далалық аймағындағы білікті кешендердің хронологиясы жөніндегі заманауи ғылыми тұжырымдар негізінде зерттелген жерлеу орны б.з.д. II мыңжылдықтың ортасына, нақтырақ айтқанда б.з.д. 1506–1446 жылдарға жататыны анықталды.

Бұл зерттеу заманауи ғылыми технологиялардың өткенді сөзбе-сөз «тірілтіп», тарихтың жаңа беттерін ашуға мүмкіндік береді.